تفاوت هوش و عقل

«…آن خطاط ، سه‌گونه خط نوشتی؛ یکی را او خواندی، لاغیر! یکی را هم او خواندی، هم غیر! یکی نه او خواندی، نه غیر او! آن {خط سوّم} منم! شمش تبریزی  ش 56″

«چون گفتنی باشد، و همه عالم، از ریش من، درآویزند، که مگر نگویم… اگرچه بعد از هزارسال باشد، این سخن، بدان کس برسد که من خواسته باشم! ش 78″

«آن وقت که با عام»توده‌ی مردم» گویم سخن، آن‌را گوش دار! که آن همه «اسرار» باشد! هرکه «سخن عام» مرا رها کند که: «این سخن، ظاهر است، سهل است!» از من، و سخن من، بر {میوه} نخورد! هیچ نصیبش نباشد! بیشتر اسرار، در آن «سخن عام» گفته شود! ش 80 «

عرصه‌ی سخن، تنگ است! عرصه‌ی معنی فراخ! از سخن، پیش‌تر آ! تا فراخی بینی و عرصه بینی! ش 256″

«هنوز مارا، «اهلیّت گفتن» نیست! کاشکی، «اهلیّت شنودن» بودی! «تمام گفتن» می‌باید، و «تمام شنودن» بر دل‌ها مُهر است، بر زبان‌ها مُهر است، و بر گوش‌ها مُهر است! ش 167″

نقل از کتاب «خط سوّم» نوسته‌ی دکتر ناصرالدین صاحب‌الزمانی

گفتار عامیانه!

گفتن و نوشتن به سه شیوه ممکن باشد؛ آن‌که حکما و فلاسفه گویند و نویسند! تنها خود خوانند و دانند، لاغیر! یکی را که من گویم و نویسم، هم خود خوانم و دانم، هم غیر! یکی که «او» گوید و نویسد، نه خود خواند و داند، نه غیر او! آن خط دوّم منم!

بین هوش و عقل تفاوت بسیار است، گرچه در فرهنگ لغات مختلف و نوشتار و گفتار بزرگان، هر دو را یکی یا نزدیک به هم دانسته‌اند، ولی از من بشنوید، این‌دو بسیار تفاوت دارند! یکی از همشهریان عزیز بنام سعدی شیرازی هم فرموده: دوش مرغی بصبح می‌نالید، عقل و صبرم ببرد و طاقت و هوش… ببینید! سعدی هم عقل و صبر و طاقت و هوش را از چهار مقوله‌ی جداگانه دانسته.

یک احساس باطنی (که آن‌را فرشته‌ی نگهبان هم نامیده‌اند) به من عامی کم‌سواد می‌گوید: هوش نوعی زیرکی و دانائی است که در انسان و حیوان وجود دارد و دارنده‌ی آن، در بعضی موارد، بدون قدرت پیش‌بینی و درک آینده، و تشخیص خوبی و بدی و مصلحت خود و دیگران، دست به اعمالی می‌زند که تنها نفعش به خودش می‌رسد و لاغیر، و عقل همراه با آینده‌نگری و تشخیص خوب و بد و نفع «عام» است. هوش را دزدها و قاتلین هم دارند و حتّا مار برای بلعیدن طعمه و روباره و گرگ برای ربودن، دریدن و خوردن حیوانات دیگر از آن استفاده می‌کنند، امّا عقل مخصوص آدم‌های مسئولیت‌پذیر، اجتماعی، آزاد منش و خیرخواه است، که متأسفانه این خصوصیات را بعضی از ما نداریم. بهتر است من بعد از زورزدن برای کشف یک واقعیّت تاریخی و علمی که دیگران زودتر از من آن را کشف کرده‌بودند، کمی استراحت کنم و شما اینجا و این‌جا و اینجا و اگر بیشتر خواستید این‌جا را بخوانید،تا بعد!

About these ads

یک پاسخ

  1. درود سایه عزیز…نمیدانم سخت است نقل مکان..

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

دنبال‌کردن

هر نوشتهٔ تازه‌ای را در نامه‌دان خود دریافت نمایید.

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: